Ulrike Quade Company presenteert Roman & ELIZA : A Digital Tragedy
Een onderzoek naar technologie als middel voor rouwverwerking
Wat blijft over van een mens na de dood? En wat gebeurt er wanneer technologie zich aandient om de achtergelaten leegte op te vullen? Roman & ELIZA: A digital tragedy onderzoekt technologie als middel voor rouwverwerking en hoe kunstmatige intelligentie inspeelt op ons diepgewortelde verlangen naar menselijke verbintenis. De voorstelling is geïnspireerd op ’s werelds eerste chatbot ELIZA en op het waargebeurde verhaal van Roman Mazurenko. Hadewych Minis is de stem van Eliza in de voorstelling en Roman wordt gespeeld door Vanja Rukavina. Roman & ELIZA gaat op 20 maart gaat in première in CC Amstel in Amsterdam en toert daarna door Nederland tot en met 30 mei.
Na het overlijden van Roman uploadt zijn partner Charly zijn berichten en foto’s naar ELIZA, een AI-systeem dat fungeert als ophaalservice voor wat verloren leek. Er ontstaat een avatar van Roman, waarmee Romans digitale aanwezigheid weer tot leven wordt gewekt. . Langzaam herbeleven Charly en Roman samen hun leven: ze voeren gesprekken, reconstrueren herinneringen en doen alsof ze nu leven. Maar gaandeweg dringt de realiteit zich op en worden de grenzen van de bot steeds duidelijker. ELIZA kan zijn dood niet terugdraaien en elke upload is gebonden aan voorwaarden waaraan je stilzwijgend akkoord gaat.
“Hoe zal je mij missen als ik er niet meer ben?”
Roman is dood, maar zijn vriendin Charly kan hem nog steeds met hem praten. Ze uploadt foto’s, gesprekken en herinneringen en de chatbot ELIZA brengt Roman opnieuw tot leven. Woord voor woord. Data voor data. Tot er iets is dat antwoordt. Iets dat klinkt als hij en zegt:’ ik ben Roman’.
Roman & ELIZA gaat over afscheid nemen en vasthouden. Over de eenzaamheid van degene die achterblijft en het verlangen om gezien te worden. Zelfs door iemand die er niet meer is. De voorstelling stelt urgente vragen over de toekomst van onze data: wie bezit onze digitale nalatenschap? Wat uploaden we van onszelf en wie geven we daarmee toegang? Als alles wat we liefhebben kan verdwijnen, is illusie dan het enige wat er nog is?
Ulrike Quade, regisseur: “We leven in een tijd waarin technologie ons belooft dat niemand echt hoeft te verdwijnen. Maar wat betekent het als de persoon van wie je houdt nog steeds antwoordt terwijl je weet dat het een AI-programma is? Roman & ELIZA daalt af in die schijnwereld: een reis door gefragmenteerde dimensies, verteld vanuit het perspectief van de geest, de geliefde en de machine. Want de mens verlangt ernaar gezien en begrepen te worden, ook als dat begrip slechts een illusie is.”
Praktische informatie
Première: 20 maart 2026, CC Amstel, Amsterdam
Tournee: Nederland, t/m 30 mei 2026
Concept & regie: Ulrike Quade
Performer: Vanja Rukavina
Digitale Performer: Hadewych Minis, Anneke Sluiters
Dramaturgie: Maaike Bleeker
Meer informatie & kaartverkoop:
Deze voorstelling is Nederlands gesproken en duurt ongeveer 60 minuten.
Voorstellingen met Engelse ondertiteling vinden plaats op 29-30 mei in Frascati.
www.ulrikequade.nl/voorstelling/roman-en-eliza/
CREDITS
Concept, regie: Ulrike Quade
Performer: Vanja Rukavina
Digitale performer: Hadewych Minis, Anneke Sluiters
Dramaturgie: Maaike Bleeker
Assistent-dramaturg: Sorcha Ní Bhraonáin
Regie assistent: Anne van Dorp
Tekstbijdrage: Maaike Bergstra
Geluidsontwerp: Farzaneh Nouri
Lichtontwerp: Floriaan Ganzevoort
Kostuums: Marlou Breuls
Video content: Anouk Steenbakkers
Foto content: Eddy Wenting
Unreal ontwerp: Nathan Marcus
Technisch producent: Mark Thewessen
Techniek: Frank Doornbos, Jornt Jan Bras
Productie: Vincent Hoffman
Beeld: Joost de Haas
